II Şomutəpə yaşayış yeri — Ağstafa

II Şomutəpə yaşayış yeri Ağstafanın Göycəli kəndində tunc və dəmir dövrlərinə aid arxeoloji abidədir. Ölkə əhəmiyyətli qədim yaşayış yerləri sırasında qorunan bu sahə kənd landşaftının içində yerləşir. Qədim məskunlaşma izləri ilə maraqlananlar üçün məkanın əsas mövzusu torpaq təpəsinin forması və yaşayış yerinin ətraf ərazi ilə əlaqəsidir.

Təpənin görünüşünü geniş ot örtüyü, alçaq torpaq yüksəklik və bəzi hissələrdə açılan çılpaq torpaq səthləri formalaşdırır. Ətrafda kənd evlərinin damları, həyətyanı yaşıllıq və sıra ilə uzanan ağaclar görünür. Bu mənzərədə yaşayış təpəsi kəndin gündəlik mühiti ilə yanaşı seçilir; yamac və təpəüstü sahənin müşahidəsi abidənin fiziki formasını anlamağa kömək edir.

II Şomutəpə Ağstafanın qədim yaşayış landşaftları ilə tanışlıq üçün ayrıca tarixi mövzudur. Burada maraq torpaq relyefini, təpənin kənd içindəki mövqeyini və ətraf açıq sahələrlə münasibətini yerində görməkdədir. Qorunan arxeoloji sahənin səthini dəyişmədən müşahidə etmək, torpaq və mümkün tapıntılara toxunmamaq bu məkanla tanışlığın uyğun yoludur.