Xan qızı bulağı — Şuşa

Xan qızı bulağı Şuşanın şəhər həyatında suyun və xeyriyyəçiliyin yerini göstərən tarixi abidədir. Xurşidbanu Natəvanın təşəbbüsü ilə yaradılmış bu tikili onun şəhərə verdiyi töhfəni daş memarlıqda yaşadır. Natəvanın ədəbi irsi ilə maraqlananlar üçün bulaq şairənin ictimai fəaliyyətini də tanıdan dayanacaqdır. Buraya şəhər gəzintisinin bir hissəsi kimi yaxınlaşıb fasadın quruluşuna və daş işləmələrinə baxmaq olar.

Bulaq 18 avqust 1873-cü ildə istifadəyə verilib. Onu su ilə təmin etmək üçün Sarıbaba dağının ətəklərindəki mənbələrdən Şuşaya kəmər çəkilib. Bu iş Natəvanın vəsaiti hesabına başa çatdırılıb və şəhərin su təminatında mühüm yer tutub. XIX əsrin bu memarlıq nümunəsi yalnız su çıxan nöqtə ilə deyil, geniş daş fasadı və ardıcıl tağları ilə də diqqət çəkir.

Fasadda düzülən sütunlar, dairəvi daş bəzəklər və tağların altındakı novlar kompozisiyanın ritmini yaradır. Yandan baxanda tikilinin künc həlli və hörgüdəki daşların fərqli formaları görünür. 2021-ci ildə bərpa edilmiş abidə Şuşanın bələdçili gəzinti marşrutlarına daxildir. Bulağı görməyi şəhərin başqa tarixi dayanacaqları ilə birləşdirmək, səfərin tarixini və bələdçi proqramını əvvəlcədən dəqiqləşdirmək mümkündür.